คนทั่วไป (บุคคล) ต้องการนักวางแผนการลงทุนจริงหรือ?

Goal Based Investing

ผมขอถ่ายทอดมุมมองทั้งในฐานะนักวิชาการและนักปฏิบัติ เนื่องจากผมทำงานทั้งภาคทฤษฏีโดยเป็นวิทยากรหลักสูตรนักวางแผนการเงิน CFP และขณะเดียวกันก็ได้ทำงานเป็นนักวางแผนการเงินที่ให้คำปรึกษาลูกค้ามายาวนาน

การวางแผนการเงิน การบริหารความมั่งคั่ง นั้นหลายๆคนเริ่มจะคุ้นเคยกันจากสื่อต่างๆ แล้ว ในบทความนี้เราจะเน้นไปที่การวางแผนการลงทุน ซึ่งเป็นส่วนประกอบหนึ่งที่มีความสำคัญ

และอาจจะเหมาะกับผู้ประกอบวิชาชีพหรือผู้ที่สนใจในวิชาชีพนี้ สำหรับท่านที่เป็นผู้ที่ต้องการวางแผนการลงทุนให้กับตนเองก็อ่านได้ครับ เพียงแต่ว่าผมอาจจะกล่าวถึงท่านว่าเป็น ผู้รับคำปรึกษา จะได้เข้าใจตรงกัน

ก่อนอื่นผมขอยกเอาความหมายของการลงทุนมาพูดคุยกันก่อน

การลงทุน (Investing) หมายถึงการนำเงินมาเปลี่ยนเป็นทรัพย์สินหรือนำไปเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจ โครงการต่างๆ หรืออสังหาริมทรัพย์ แล้วมุ่งหวังจะได้รับรายได้ หรือ ผลกำไร นั่นหมายความว่า การลงทุนของผู้รับคำปรึกษา (บุคคลทั่วไป) สามารถมีส่วนหนึ่งที่เป็นการลงทุนในรูปแบบต่างๆได้

แต่ในที่นี้ เราตีกรอบให้แคบลงว่า การลงทุนที่จะอธิบายเพิ่มเติมนั้นเป็นการลงทุนในตลาดทุน (หรือตราสารทางการเงินต่างๆ) เป็นหลัก ซึ่งมีข้อดี ในเรื่องของการกระจายการลงทุน และเรื่องสภาพคล่อง ซึ่งมีผลดีในหลายแง่มุม เช่น การเปลี่ยนเป็นเงินสด (สภาพคล่อง)

ยกตัวอย่างเช่น การลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ เราจะหมายถึง การลงทุนในหน่วยลงทุนของกองทุนอสังหาริมทรัพย์ ไม่ใช่การลงทุนในที่ดิน หรือ สิ่งปลูกสร้าง โดยตรง

การลงทุนในตราสารทุน ก็เป็นการลงทุนผ่านการซื้อขาย หุ้น หรือ กองทุนรวมหุ้น ไม่ใช่เป็นการไปเปิดกิจการด้วยตนเอง

คราวนี้ เราสามารถพูดคุยต่อว่าการวางแผนการลงทุน แตกต่าง กับการลงทุนอย่างไร

การวางแผนการลงทุนนั้นเมื่อประกอบร่างเข้ากับการวางแผนการเงิน ซึ่งต้องมีเป้าหมายทางการเงิน แล้วการลงทุนไปตอบโจทย์บางอย่าง เช่น เป้าหมายการแกษียณอายุที่สบาย ไร้กังวล ส่งผลให้ การตั้งเป้าหมาย กลายมาเป็นขั้นตอนหนึ่งที่สำคัญของการวางแผนการลงทุน

Goal Based Investing ง่ายแต่ถ้าองค์ประกอบไม่ครบ ก็ ไม่สามารถทำความเข้าใจเรื่องกระบวนการ ที่สำคัญยิ่งกว่า อัตราผลตอบแทนหรือ Performance เพราะเป้าหมายการลงทุนนั้นต้องดูยาวๆ การวัดผลการดำเนินงานสามารถทำได้ทุกวัน

องค์ประกอบที่สำคัญได้แก่

ทรัพยากรที่เหลือ หรือ ไม่ว่าจะเป็นแรงงาน หรือ ทรัพย์สิน เพื่อไปต่อยอด

การตั้งเป้าหมายที่ชัดเจน ผู้รับผิดชอบได้แก่ ผู้ลงทุน (จริงๆแล้วผมไม่อยากเรียกว่าผู้ลงทุน) เรียกว่า เราทุกคน หรือ ผู้รับคำปรึกษา ผู้ที่ต้องการลงทุนกระบวนการ ซึ่งประกอบไปด้วยหลายขั้นตอน ได้แก่ การประเมินความเสี่ยงที่ยอมรับได้ ซึ่งขั้นตอนนี้ เป็นการร่วมมือกันระหว่าง องค์กรภาครัฐ (ก.ล.ต.) ซึ่งมีการกำหนดกระบวนการไว้ และการทำงานร่วมกันระหว่าง ผู้ประกอบวิชาชีพ และ ผู้ที่ดูแลหลายคนพูดถึงการวางแผนการเงิน (Financial Planning) ในอุตสาหกรรมมีการพูดถึง การบริหารความมั่งคั่ง (Wealth Management) เป้าหมาย สิ่งที่ใกล้เคียง และ เข้าใจง่ายที่สุด คือ ชีวิตแต่ละคนมีเป้าหมายของตัวเอง

การประสบความสำเร็จทางการเงินมีหลายองค์ประกอบ แต่ละคนมีเป้าหมายไม่เหมือนกัน

ผมเชื่อว่า ทำไมเราต้องลงทุนผ่านตลาดทุนเนื่องจาก Portfolio Income มีการเข้าถึงได้ง่ายในปัจจุบัน การทำ Strategic Asset Allocation (SAA) สามารถทำได้ Tactical Asset Allocation สามารถ implement ได้การบวนการลงทุน หรือ ทำธุรกิจไปถึงเป้าหมายนั้น สามารถเป็นไปได้ครับ เพียงแต่ว่า การมีรายได้จาก Portfolio เป็นเรื่องที่มีข้อดีหลายอย่าง

ส่วนที่ฝากถึงผู้ประกอบวิชาชีพทางการเงิน ก็คือ เราสามารถช่วยลูกค้าในส่วนนี้ได้ เพราะการจัดการลงทุนที่เป็นระบบนั้น ถึงแม้ว่าจะดูไม่ยากเย็น แต่ว่าต้องใช้ความพยายาม การวางแผนการเงิน บริหารความมั่งคั่ง Goal Based Investing กระบวนการวางแผนการลงทุน ซึ่งประกอบไปด้วย

นโยบายการลงทุน (Investment Policy Statement)

การลงทุนผ่านกองทุนส่วนบุคคล มีข้อดีหลายข้อที่สอดคล้องกับ Goal Based Investing เช่น การที่มีผู้จัดการกองทุนมาลงทุนให้ผ่านนโยบายการลงทุน

การออกแบบพอร์ตการลงทุนที่เหมาะสม ไม่ได้มีคำตอบเดียว คำว่าเหมาะสมขึ้นอยู่กับ ระยะเวลา ระดับความสำคัญของการลงทุน พื้นฐานทรัพยากรที่มีอยู่แล้ว

การลงทุนตามนโยบาย ปัจจัยสำคัญได้การคัดเลือกหลักทรัพย์ที่เหมาะสม ซึ่งประกอบไปด้วยทางเลือกมากมาย ความกลัว ความโลภ จังหวะเวลาที่เหมาะสม การมีผู้จัดการกองทุน ทำงานให้จึงเป็นทางเลือกที่ดี เช่น การลงทุนในกองทุนรวม

ถามว่า สามารถลงทุนอย่างอื่นได้หรือไม่ สามารถทำได้ เช่น การลงทุนในธุรกิจ การลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ แต่การลงทุนดังกล่าว อาจจะหาผู้เชี่ยวชาญ ที่มีการรับรอง มีการผ่านกระบวนการคัดกรอง ค่อนข้างยาก

การลงทุนในตลาดทุน

อีกทั้งเป้าหมายการลงทุนหลายเป้าหมาย มีระยะเวลาที่ยาวนาน ส่งผลให้การที่ไม่ได้มีการดูแลอย่างต่อเนื่องนั้น เป็นไปได้ยาก ทำให้การลงทุนผ่านกองทุนส่วนบุคคล จึงตอบโจทย์ ในเรื่องการที่มีมืออาชีพจัดการให้ส่วนในขั้นตอน การติดตามและทบทวนผลเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุดขั้นตอนหนึ่ง แต่กลับถูกละเลยมากที่สุดเช่นกัน เหตุผลก็คือ การเริ่มต้นลงทุนตามกระบวนการว่ายากแล้ว การประเมินผลอย่างมีประสิทธิภาพนั้นยากยิ่งกว่า ยิ่งไม่มีคนทำให้แล้ว โอกาสที่จะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องนั้น ตามทฤษฎี หน้าที่ของการประเมินผลการดำเนินงานเป็นของ นักวางแผนการเงิน หรือ Wealth Manager ซึ่งตรงนี้ หากเกิดขึ้นได้ กระบวนการก็จะสมบูรณ์ และส่งผลให้ผู้รับคำปรึกษามีโอกาสบรรลุเป้าหมายมากขึ้น

ผมได้มีโอกาสร่วมโครงการ MPGOAL ซึ่งเป็นการร่วมมือกับ บริษัทหลักทรัพย์ Merchant Partners ซึ่งมีความเชี่ยวชาญเรื่อง กองทุนส่วนบุคคล ในการตอบโจทย์ Goal Based Investing โดยมีทีมงาน Wealth Managers จาก CMSK Wealth และ เมื่อได้ร่วมกับ Client Managers ที่เข้าใจในกระบวนการและเข้าใจผู้รับคำปรึกษา ก็มีความมั่นใจว่าจะส่งผลให้กระบวนการต่างๆ ครบถ้วน

เคล็ดลับการลงทุนให้ประสบผลสำเร็จผ่านความเข้าใจใน “กระบวนการ”

กระบวนการวางแผนการลงทุนนั้นประกอบไปด้วย 6 ขั้นตอน ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีประเด็นที่น่าสนใจและควรพิจารณาให้ดีอยู่ ผมขอให้คำแนะนำจากประสบการณ์ทั้งในภาคทฤษฎีและปฏิบัติตามนี้ครับ

ขั้นตอนที่ 1 การรู้เป้าหมาย หลายคนคิดว่าเป็นหน้าที่ของผู้ลงทุนแต่บ่อยครั้ง ผู้วางแผนการลงทุน (Investment Planner, IP) ต้องช่วยเหลืออยู่พอสมควร เพราะเป้าหมายการลงทุนไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องของผลตอบแทนเสมอไป จึงต้องมีการเชื่อมโยงเป้าหมายนั้นเป็นแผนการลงทุนที่เป็นรูปธรรม และที่สำคัญการตั้งเป้าหมายไม่ชัดเจน หรือไม่ตั้งเป้าหมายนั้นส่งผลให้มีโอกาสพลาดเป้าสูงมาก

ขั้นตอนที่ 2 การประเมินความเสี่ยง ต้องทำอย่างระมัดระวัง ผู้วางแผนการลงทุนต้องสังเกต พฤติกรรม ความรู้สึก ความกลัว ความกังวล ของผู้ลงทุน ในระหว่างการลงทุนด้วย ไม่ใช่ดูจากคะแนนของผลการประเมินความเหมาะสมในการลงทุน (Suitability Test) เพียงอย่างเดียว ผู้วางแผนการลงทุนต้องยึดหลักการพิจารณาผู้ลงทุนทั้ง 2 ด้านหลักๆประกอบกันคือ ความยินดีในการรับความเสี่ยง (willing to take risk) เช่น ทัศนคติ ความชอบ และ ความสามารถในการรับความเสี่ยง (ability to take risk) เช่น ฐานะ และระยะเวลาการลงทุน การประเมินความเสี่ยงนั้นเป็นกระบวนการที่จะต้องทำในขั้นตอนการติดตามและทบทวนแผนด้วย เพื่อปรับเปลี่ยนหากพบว่ามีความไม่เหมาะสม

ขั้นตอนที่ 3 วิเคราะห์เป้าหมายเพื่อออกแบบพอร์ตเป็นหน้าที่ของผู้วางแผนการลงทุนโดยตรงที่จะวิเคราะห์ข้อมูลและพิจารณาให้ละเอียดว่า พอร์ตที่แนะนำสอดคล้องกับเป้าหมายของผู้ลงทุนจริงหรือไม่ การจัดพอร์ตควรระบุทั้งแนวทางการลงทุนในระยะยาว (SAA) และแนวทางการปรับพอร์ตในระยะสั้นๆ (TAA) เช่น ทุกๆ ไตรมาส ขั้นตอนการติดตามและทบทวนแผน จะช่วยทำให้มีข้อมูลในการกลับมาปรับพอร์ตลงทุนให้เหมาะสมในระยะยาวได้เป็นอย่างดี

ขั้นตอนที่ 4 จัดทำนโยบายการลงทุน หรือเรียกให้เข้าใจง่ายๆว่า รายละเอียดแผนลงทุน ผู้วางแผนการลงทุนมีหน้าที่ช่วยผู้ลงทุนจัดทำแผนเป็นลายลักษณ์อักษรเก็บไว้ เพื่อเป็นแนวทางสำหรับผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ได้แก่ ผู้ลงทุนเอง ผู้วางแผนการลงทุน รวมไปถึงผู้จัดการลงทุนที่ผู้ลงทุนมอบอำนาจให้ตัดสินใจลงทุนให้ เช่น การลงทุนผ่านกองทุนส่วนบุคคล ต้องตระหนักว่า การลงทุนสำหรับหลายเป้าหมายเป็นระยะยาว ถ้าไม่เขียนไว้ อาจหลงลืมแนวทางที่วางแผนไว้ตั้งแต่ต้น

ขั้นตอนที่ 5 ลงทุนตามนโยบายเป็นการลงมือปฏิบัติ ส่วนใหญ่เป็นหน้าที่ของผู้ลงทุนที่จะต้องจัดการตามแผนที่วางไว้ ข้อจำกัดคือ หากผู้ลงทุนไม่มีเวลา ลังเล คิดมากจนเกินไป อาจจะไม่ได้ลงมือเสียที ผู้วางแผนลงทุนควรช่วยสนับสนุนให้มีการปฏิบัติตามแผน การลงทุนผ่านกองทุนรวม กองทุนส่วนบุคคล จะช่วยลดข้อจำกัดของขั้นตอนนี้ เพราะมีมืออาชีพมาจัดการให้ตามนโยบายลงทุน

ขั้นตอนที่ 6 ติดตามและวัดผลเป็นขั้นตอนที่ส่วนตัวผมเองคิดว่า ต้องระมัดระวังมากๆว่าอาจจะมีการละเลยได้ ด้วยหลายเหตุผล เช่น ทำยาก ไม่มีเวลา ไม่อยากรับรู้ผลการดำเนินงาน การที่ขั้นตอนนี้ขาดหายไปจะส่งผลต่อกระบวนการค่อนข้างมาก เนื่องจากมีความเกี่ยวกับย้อนกลับไปขั้นตอนแรกๆด้วยตามที่ได้กล่าวไว้ อย่างไรก็ตามหากผู้วางแผนการลงทุนกำหนดไว้ชัดเจนตั้งแต่ต้นโดยเขียนไว้ในนโยบายการลงทุน ว่าจะประเมินเมื่อไหร่ วัดผลอย่างไร จะช่วยให้ขั้นตอนนี้เกิดขึ้นได้ครับ

ในบทความนี้ผมเขียนแบบกระชับเพื่อชี้ประเด็นต่างๆในระหว่างกระบวนการลงทุนครับ ในการทำงานจริงยังคงมีหลายสิ่งที่ต้องคำนึงถึง กระบวนการที่ครบถ้วนและเหมาะสมมีส่วนช่วยให้บรรลุเป้าหมายการลงทุนได้อย่างแน่นอนครับ

วันที่ 28 พ.ย. นี้ ผมมีโอกาสได้ไปพูดคุย แลกเปลี่ยนประสบการณ์ กับผู้ประกอบวิชาชีพด้านการวางแผนลงทุนในงานสัมมนา “Disruptive Advisor” จัดโดย บริษัทหลักทรัพย์ Merchant Partners ซึ่งผมจะพูดในหัวข้อ Goal Based Investing โดยหลักๆก็จะเป็นเรื่องเคล็ดลับต่างๆเกี่ยวกับกระบวนการวางแผนการลงทุน ที่จะทำให้เกิดประโยชน์ต่อทั้ง ผู้ลงทุน และ ผู้วางแผนการลงทุน แบบ win-win ครับ แล้วพบกันครับ วันพฤหัสที่ 28 พฤศจิกายน 2562 เวลา 13.00 – 17.00 ที่อาคารอื้อจือเหลียง ชั้น 9 ห้อง SEMINAR D แนะนำรถยนต์ส่วนตัว จอดฟรี! หรือ BTS ศาลาแดง/ MRT ลุมพินี ที่สำคัญ Free ไม่มีค่าใช้จ่ายนะครับ