TFRS 9 กับสิ่งที่นักลงทุนต้องรู้ ตอนที่ 1.1

การปรับเปลี่ยนมาตรฐานทางบัญชี เป็น Policy Change หรือการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย ซึ่งจะส่งผลต่อหลักทรัพย์เป็นวงกว้างในการรายงานแสดงฐานะทางการเงินและกำไรขาดทุน

สำหรับมาตรฐานใหม่คณะกรรมการกำกับดูแลการประกอบวิชาชีพบัญชี หรือ กกบ. จะเริ่มให้ใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2563 หลังจากที่เลื่อนมาเมื่อปีที่แล้ว

มาตรฐานการรายงานทางการเงินกลุ่มเครื่องมือทางการเงินจะประกอบด้วย

TFRS 9 เครื่องมือทางการเงิน
TFRS 7 การเปิดเผยข้อมูลสำหรับเครื่องมือทางการเงิน
TAS 32 การแสดงรายการสำหรับเครื่องมือทางการเงิน
TFRIC 16 การป้องกันความเสี่ยงของเงินลงทุนสุทธิในหน่วยงานต่างประเทศ
TFRIC 19 การชำระหนี้สินทางการเงินด้วยตราสารทุน

ในตอนที่ 1 เราจะมาเล่าถึง TFRS9 เครื่องมือทางการเงิน (Financial Instrument) และการจัดประเภท

“เครื่องมือทางการเงิน” หมายถึง สัญญาที่ก่อให้เกิดสินทรัพย์ทางการเงิน (Financial Asset) หนี้สินทางการเงิน (Financial Liability) และตราสารทุน (Equity Instrument) ดังนั้นอย่าได้ยึดติด ตามชื่อของตราสารอย่างที่คุ้นชินแต่ต้องเข้าลักษณะของแต่ละตราสาร

เพื่อให้เกิดความเข้าใจ เรามาดูนิยามของแต่ล่ะส่วนกันก่อน

สินทรัพย์ทางการเงิน คือ สิทธิที่จะได้รับเงินสด หรือบริการจากกิจการ

หนี้สินทางการเงิน คือ ภาระผูกผัน หรือจะต้องเสียประโยชน์ในอนาคต หรือต้องส่งมอบสินทรัพย์ทางการเงิน (นิยามของภาระผูกผัน จะมีผลต่อการจัดประเภทตราสาร จะพูดถึงอีกครั้งในตอน 1.2)

ตราสารทุน คือ สัญญาที่บอกว่ามีสิทธิในส่วนได้เสียที่เหลือหลังจาก สินทรัพย์-หนี้สิน

ดังนั้นทั้ง หุ้นกู้ หุ้นสามัญ หุ้นบุริมสิทธิ สัญญาเงินกู้ยืม หรือแม้แต่ การซื้อขายเป็นเงินเชื่อ ทั้งลูกหนี้การค้า และเจ้าหนี้การค้า เนื่องจากทั้งสองส่วนก่อให้เกิดสินทรัพย์ทางการเงิน (ลูกหนี้การค้า) สำหรับผู้ขาย และก่อให้เกิดหนี้สินทางการเงิน (เจ้าหนี้การค้า) สำหรับผู้ซื้อ

จากนิยาม ทำให้เราพอจะเห็นได้ว่า TFRS9 ไม่ได้ใช้แค่สถาบันการเงินเท่านั้น กิจการอื่นๆล้วนแล้วประกอบด้วยเครื่องมือทางการเงินทั้งสิ้น อย่างน้อยก็ต้องมีลูกหนี้การค้า เจ้าหนี้การค้าเป็นองค์ประกอบ

ในตอนที่ 1.2 เราจะยกตัวอย่างถึงประเด็นสำคัญของการจัดประเภทตราสาร เช่น Perpetual Bond, Preferred stock, Convertible Bond หรือพวก Puttable instrument ที่อาจจะไม่ถูกจัดตามชื่อตราสาร แล้วจะมามีผลกระทบต่อการรับกำไรขาดทุน ในงบการเงินตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นไป

วุฒิพงศ์ บุญญนันท์กิจ
Assistant Fund Manager
Merchant Partner Securities