8 สิ่งที่จะขับเคลื่อนโลก ก่อนมนุษย์จะเป็นอมตะ

ผมรู้สีกตื่นเต้นเมื่อได้อ่านพบว่า หากเรามีชีวิตอยู่ได้จนถึงปี 2045 มนุษย์อาจมีวิธีทำให้ชีวิตเป็นอมตะ ในรูปแบบของสมองที่บรรจุอยู่ในร่างของหุ่นยนต์ AI แต่ก่อนจะไปถึงจุดนั้น ในระยะเวลาอีก 25 ปีที่เหลือนี้โลกจะถูกขับเคลื่อนด้วยปัจจัยใดบ้าง และเราจะรับมือกับแนวโน้มต่างๆ อย่างไร ไปดูกันเลยครับ

(เนื้อหาจากการแปลบทความของ World Economic Forum ตุลาคม 2018)

1. เราจะอยู่ในโลกของ Bytes ต่อไปอีกนานพอควร โลกที่ Data มีค่ามากกว่าสิ่งของ โรงงาน หรือสายพานที่จับต้องได้ กลุ่มบริษัทขนาดใหญ่ ที่เดิมมีแต่ธุรกิจพลังงานถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยีและแพลทฟอร์ม บริษัท Amazon มีมูลค่าเกินร้านขายปลีกทุกร้านใน US ทั้งหมดรวมกัน งบโฆษณา Online 60% ถูกจ่ายให้ Google หรือไม่ก็ Facebook (เดิมเราจ่ายให้ใคร ยังจำกันได้ไหม) เราจะปรับตัวอย่างไรไม่สำคัญเท่า ปรับทันไหม

2. เงินอาจะไม่ใช่เงินที่เราเดิมรู้จักอีกต่อไป “ตัวกลาง”ทดแทนมูลค่าสิ่งของมีขอบเขตที่กว้างและครอบคลุมมากกว่า การชำระด้วยเงินทั่วไป การทำ QE ของธนาคารกลางทั่วโลก ทำให้มูลค่าเงินและสินทรัพย์ขึ้นลงได้อย่างผันผวน การปล่อยกู้ในอัตราดอกเบี้ยติดลบ (ฝากเงินแต่เสียดอกเบี้ย) ภาวะเงินเฟ้อ 1,000,000 % ในเวเนซูเอล่า การเข้ามามีบทบาทของ Blockchain และ Cryptocurrency สิ่งเหล่านี้ ล้วนทำให้”เงิน”อาจไม่ใช่ตัวเลือกเดียวของการแลกเปลี่ยนมูลค่าที่เหมาะสมอีกต่อไป

3. ความมั่งคั่งจะยังตงเติบโต แต่กระจุกตัว คนที่ร่ำรวยขึ้นมาจากตลาด Bull Market ตลอด 10 ปีที่ผ่านมา เริ่มมองหาทางลง ปกป้องสินทรัพย์ตัวเองจากความไม่มั่นคงระหว่างประเทศที่ทยอยสะสมมาเรื่อย ๆ ในขณะที่คนรุ่นใหม่ให้ความหมายของคำว่า การลงทุนและความมั่งคั่งว่า ไม่จำเป็นต้องเป็นเงินทองหรือสินทรัพย์อีกต่อไป แต่เน้นที่ความยั่งยืนเป็นสำคัญ นักลงทุนรุ่นใหม่กว่า 86% มีแนวโน้มจะลงเงินทุนเยอะขึ้นเป็น 2 เท่า ถ้าบริษัทนั้นมีการคำนึงถึง Social Response

4. การผงาดของโลกตะวันออก โดยเฉพาะจีนเจ้าของ 1 ใน 3 ของ Global GDP growth เราทุกคนทราบดีว่า ยิ่งใหญ่ ถามว่าแค่ไหน แค่บางเมืองก็มีขนาดเศรษฐกิจเท่าทั้งประเทศในกลุ่มยุโรป เช่น เซินเจิ้นมีขนาดพอๆกับ Sweden หรือ เซี่ยงไฮ้ พอๆกับประเทศฟิลิปปินส์ เป็นต้น 30 ปีที่ผ่านมา มากกว่า 1 ใน 3 ของคนจีนหลุดพ้นจากภาวะความยากจน และจีนกำลังจะมีชนชั้นคนทำงานมากกว่าประชากรสหรัฐทั้งประเทศ ต้องคิดแล้วล่ะ ว่าเราควรทำอะไรกับแนวโน้มนี้ดี

5. เทคโนโลยีถูกพัฒนาใหม่อย่างรวดเร็วก็จริง แต่มนุษย์เราไม่เคยลดละ แถมยังยอมรับ ปรับใช้ได้รวดเร็วมากขึ้นๆ ในอดีตกว่าจะมีผู้ใช้รถยนต์ถึง 50 ล้านคน ต้องใช้เวลาถึง 62 ปี แต่ Pokemon GO ใช้เวลาเพียง 19 วันเท่านั้น ไม่แปลกเลยที่เราจะรู้สึกว่าเหนือยกับการติดตามให้ทันโลกในปัจจุบัน เรื่องที่ดูเหมือนจะเป็นไปไม่ได้อย่างการเรียนรู้วิธีขับเฮลิคอปเตอร์ในชั่วพริบตาในภาพยนต์ The Matrix จะมีโอกาสเกิดขึ้นจริงเร็วขึ้น มีการทำนายว่าหากใครอยู่ได้ถึงปี 2045 มีโอกาสที่จะมีชีวิตเป็นอมตะ (ว ด ฟ!)

6. แหล่งพลังงานจะมีความหลากหลายมากขึ้น จากปี 1850 ที่มนุษย์เริ่มใช้น้ำมันสำหรับเครื่องยนต์ (เดิมใช้แต่ไม้และถ่าน)ปัจจุบันมีรูปแบบของพลังงานมากกว่า 7 ประเภท ด้วยเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้น และต้นทุนการผลิตที่ต่ำลงในบางประเภท ลมและแสงอาทิตย์จะมีบทบาทอย่างมากในอีก 20 ปี รถพลังงานไฟฟ้าจะแตะ 1พันล้านคันในปี 2047 (ปัจจุบันรถยนต์ผลิตทั่วโลกปีละประมาณ 70 ล้านคัน 1 ใน 3 มาจากจีน (อีกแล้ว))

7. สภาพของเมืองและถิ่นที่อยู่ของประชากรจะเปลี่ยนแปลงไปคนละเรื่อง จีนและกลุ่มประเทศตะวันตก จะมีแนวโน้มประชากรทรงตัว จากนโยบายของภาครัฐ แต่เอเชีย เอเชียตะวันออกและแอฟริกา แนวโน้มการเกิดของประชากรจะพุ่งติดจรวด ส่งผลให้อาจเกิดเมืองขนาดใหญ่ (มีผู้อยู่อาศัยเกิน 50 ล้านคน) จำนวนมากขึ้นในทวีปต่างๆ เหล่านั้น โดยเฉพาะ แอฟริกาจะมีเมืองที่ใหญ่กว่า New York ถึง 15 แห่ง และคาดการณ์ว่าในปี 2100 เมืองที่ใหญ่ที่สุด คือเมืองลากอส ประเทศไนจีเรีย

8. กำแพงการค้าจะยังคงอยู่ต่อไป แม้ว่าจะขัดกับหลักการทางเศรษฐศาสตร์แค่ไหนก็ตาม สาเหตุหลักคือการเมืองระหว่างประเทศและการต่อรองอำนาจ ซึ่งตั้งแต่ต้นช่วง 1800 การกีดกันการค้ามีแนวโน้มลดลงเรื่อยมา แต่จะมีสะดุดบ้างชั่วคราวก็ด้วยเหตุจำเป็นเช่น สงครามโลก หรือภาวะเศรษฐกิจถดถอยครั้งใหญ่ (The great depression) เป็นเรื่องที่ต้องคิดหนักว่า Trade War ของจีนและสหรัฐในปัจจุบันจะเป็นเรื่องชั่วคราว หรือว่าเราเข้าสู่ภาวะที่น่าเป็นห่วงโดยไม่รู้ตัว

เป็นอย่างไรครับ แนวโน้มทิศทางเป็นไปอย่างที่คิดไว้บ้างไหม หลายเรื่องกำลังเกิดขึ้นและแผ่ขยายในวงกว้าง บางเรื่องก็เกินจะคาดเดา แต่ผู้ที่กล้าพอที่จะจินตนาการถึงอนาคตและลงมือทำตามความเชื่อของตน จึงสามารถเป็นผู้ประสบความสำเร็จได้อย่างแท้จริง

ผู้เขียน พงษ์ธร ถาวรธนากุล, CFA Managing Director, Merchant Partners Securities PCL

อ่านบทความต้นฉบับได้ที่ These are the 8 major forces shaping the future of the global economy