Sunk cost สิ่งที่เกิดขึ้นแล้วและไม่สามารถเรียกกลับคืนได้

ในช่วงที่ตลาดอยุ่บนความผันผวน พอร์ตการลงทุนเริ่มผิดเพี้ยน เราจึงต้องกลับมาตรวจเช็คสภาพการตัดสินใจต่อไปของเรา ว่าในเวลานี้เรากำลังถูกฉุดรั้งโอกาสด้วยต้นทุนจม หรือ Sunk cost หรือไม่

ต้นทุนจม (Sunk cost) หมายถึง ต้นทุนที่เกิดขึ้นแล้วและไม่สามารถเรียกคืนได้ ในทางทฤษฎีต้นทุนจมเป็นต้นทุนที่ไม่ควรจะมีส่วนในการตัดสินใจของคน เนื่องจากเป็นต้นทุนที่เกิดขึ้นแล้วและไม่สามารถเรียกคืนได้ อย่างไรก็ตาม ในชีวิตจริงพบว่าคนทั่วไปมักจะนำต้นทุนจมนี้มามีส่วนในการตัดสินใจด้วย

ตัวอย่างเช่น หากคุณซื้อตั๋วดูหนังเรื่องหนึ่งแล้วเมื่อเข้าไปดูกลับพบว่าหนังไม่สนุกและคุณไม่ชอบหนังเรื่องนี้ คุณจะตัดสินใจอย่างไรระหว่างออกไปทำอย่างอื่นที่ได้ประโยชน์มากกว่า หรือทนดูหนังต่อไปเพราะรู้สึกว่าได้เสียเงินค่าตั๋วหนังไปแล้วและควรจะต้องดูให้คุ้ม ในทางเศรษฐศาสตร์แล้วจะมองว่าต้นทุนค่าตั๋วหนังที่เกิดขึ้นเป็นต้นทุนจม เนื่องจากไม่ว่าจะดูหนังต่อหรือออกไปทำอย่างอื่นก็ต้องเสียเงินค่าตั๋วนี้อยู่ดี ดังนั้นการตัดสินใจว่าจะดูหนังต่อหรือออกไปทำอย่างอื่นจึงไม่ควรเกี่ยวกับค่าตั๋วหนังดังกล่าว หากการไปทำอย่างอื่นให้ประโยชน์มากกว่าการทนดูหนังต่อไปก็ควรจะออกไปทำอย่างอื่น อย่างไรก็ตามพบว่าคนทั่วไปมักจะรู้สึกเสียดายค่าตั๋วและตัดสินใจทนดูหนังเรื่องนี้ต่อไป ซึ่งทำให้เกิดความเสียหายเพิ่มขึ้น เนื่องจากเสียโอกาสที่จะไปทำประโยชน์อื่น

การตัดสินใจที่ผิดพลาดในกรณีของต้นทุนจมนี้อาจจะเกิดกับเรื่องเล็กๆ เช่น การกินบุฟเฟ่ต์ การดูหนัง ไปจนถึงเรื่องใหญ่ๆ เช่น การลงทุน การตัดสินใจถือ ซื้อ ขาย หุ้นของนักลงทุน

ในบางครั้งเมื่อเจอความผิดพลาด เราอาจจะต้องลืมสิ่งที่ลงทุนไปและเผชิญหน้ากับความจริง ถามตัวเองว่าถ้าใช้ทรัพยากรและเวลามากกว่านี้จะได้ผลตอบแทนกลับมาหรือไม่ ถ้าคำตอบคือไม่ ก็จงตัดภาระนี้เพื่อไม่ให้สูญเสียมากกว่าเดิม และกลับไปให้ความสำคัญกับกลยุทธ์หรือตัวเลือกอื่นแทน