ในยุค 4.0 ที่การซื้อขายสินค้าออนไลน์กำลังเป็นที่นิยม ทำให้เกิดธุรกิจ e-commerce ในรูปแบบต่างๆ ส่งผลให้โลจิสติกเติบโตอย่างต่อเนื่อง พฤติกรรมของกลุ่มคนในรุ่นต่างๆ

พฤติกรรมการบริโภคและช่องทางการเสพสื่อต่างๆของแต่ละ Generation ต่างๆ

“Generation” คือการแบ่งกลุ่มประชากรตามหลักประชากรศาตร์ ไม่มีการกำหนดปีที่แน่นอนแต่แบ่งเป็นกลุ่มตามยุคสมัย โดยมีความเชื่อว่าประชากรที่เติบโตมาในสภาวะแวดล้อมไกล้เคียงกัน จะมีลักษณะนิสัย ทัศนติ และพฤติกรรมที่ไกล้เคียงด้วยเช่นกัน

 

การแบ่ง generation จึงนิยมนำมาใช้ในการแบ่งส่วนการตลาด เพื่อศึกษาพฤติกรรมการเลือกช่องทางการรับข่าวสาร จนไปสู่วิธีการเลือกซื้อสินค้าของแต่ละกลุ่ม

 

แม้ความเป็นจริงแล้ว การแบ่ง generation ได้ถูกแบ่งไว้อย่างละเอียดในแต่ละยุค แต่ส่วนที่นิยมนำมาศึกษา คือประชากรในช่วงยุค Baby Bloom, X, Y ที่เป็นแรงขับเศรฐกิจในปัจจุบัน รวมถึง Z ที่กำลังก้าวเข้ามาสู่วงจรเศรฐกิจ และจะมีอิทธิพลในสังคมในอีกไม่กี่สิบปีข้างหน้า

 

[ มาดูลักษณะไลฟ์ไสตล์ของแต่ละ Gen กัน ]

 

Baby Bloomer

  • 1960s – 1970s
  • ยุคฟื้นฟูประเทศ หลังสงครามโลกครั้งที่ 2
  • ส่วนมากเป็นเจ้าของกิจการ หรือเกษียณ

ลักษณะ: เคารพกฎเกณฑ์ กติกา อดทน ทุ่มเทให้กับการทำงานและองค์กร ได้รับการสั่งสอนมาให้ประหยัด อดออม ใช้จ่ายอย่างรอบคอบและระมัดระวัง เคร่งครัดในขนบธรรมเนียมประเพณี มีจำนวนมากที่สุดในสังคมปัจจุบัน

พฤติกรรมการเสพสื่อ: วิทยุ, โทรทัศน์, นิตยสาร, หนังสือพิมพ์ (ปัจจุบันมีการปรับตัวมาใช้อินเตอร์เน็ตบ้าง)

พฤติกรรมการเงิน: นิยมทำธุรกรรมการเงิน โดยผ่านสาขาธนาคารที่ใช้อยู่

 

Generation X

  • ประมาณ 1970s – 1980s
  • ยุคที่เศรฐกิจโลกได้เติบโตแล้ว
  • วัยทำงาน หรือเป็นผู้บริหาร

ลักษณะ: เติบโตมากับการพัฒนาของเทคโนโลยี, วิดีโอเกม และคอมพิวเตอร์  ชอบทำอะไรง่าย ๆ ไม่ต้องเป็นทางการ ทำทุกอย่างได้เพียงลำพังไม่พึ่งพาใคร ให้ความสำคัญเรื่องความสมดุลระหว่างงานกับครอบครัว เป็นตัวของตัวเองสูง มีความคิดเปิดกว้าง ไม่ได้เชื่อเรื่องศาสนา และ ไม่ได้ยึดขนบธรรมเนียมประเพณีมากนัก มีความยืดหยุ่นในการปรับตัวกับวัฒนธรรมที่เปลี่ยนไป

พฤติกรรมการเสพสื่อ: ยังใช้ วิทยุ, โทรทัศน์, นิตยสาร, หนังสือพิมพ์ บ้าง แต่ใช้เวลาในสื่อดิจิทัลและพื้นที่ออนไลน์มากด้วยเช่นกัน

พฤติกรรมการเงิน: นิยมบริหารเงินและทำธุรกรรมการเงินออนไลน์ แต่ยังมีความเชื่อมั่นและให้ความสำคัญกับการทำธุรกรรมการเงินแบบ person to person ที่สุด

 

Generation Y

  • ประมาณ 1980s – 1990s
  • เกิดมาในยุคเศรฐกิจที่ดีขึ้นมาก
  • อยู่ในวัยเริ่มต้นทำงาน หรือยังเรียนอยู่

ลักษณะ: กล้าคิด กล้าถาม กล้าแสดงออก มีอิสระในความคิด มีความมั่นใจและเป็นตัวของตัวเองสูง มีความรู้ด้านเทคโนโลยี ชอบความท้าทายในงาน มองหาโอกาสเติบโตในงาน ไม่ชอบอยู่ในกรอบ ความอดทนต่ำ ชอบความรวดเร็ว และสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงได้ดี และชอบทำงานเป็นทีม ระดมความคิดเห็น ให้ความสำคัญเรื่องการสร้างสมดุลในชีวิตและหน้าที่การงาน

พฤติกรรมการเสพสื่อ:  ชอบเสพข่าวสารผ่านช่องทางต่าง ๆ ที่หลากหลาย นิยมทำธุรกรรมต่างๆ ผ่านสมาร์ทโฟน ใช้หลากหลายโซเชียลมิเดียร์ แต่ยังใช้คอมพิวเตอร์บ้างในบางเรื่อง

พฤติกรรมการเงิน: เน้นใน feature ของสินค้ามากกว่าแบรน ให้ความสำคัญกับบริการหลังการขายที่ดี นิยมใช้เครื่องมือดิจิทัลมาช่วยบริหารการ และทำธุรกรรมการเงิน

 

Generation Z

  • ประมาณ 2000s – ปัจจุบัน
  • เกิดมาในยุคที่พร้อมไปด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกสบาย
  • ยังเป็นนักศึกษา หรือเด็กรุ่นใหม่ในปัจจุบัน

ลักษณะ: มีความมั่นใจและเป็นตัวของตัวเองสูง เติบโตมาพร้อมเทคโนโลยี และสิ่งอำนวยความสะดวกมากมายอยู่ในชีวิตประจำวัน มีความสามารถในการใช้งานเทคโนโลยีต่างๆ และเรียนรู้ได้เร็ว สิ่งที่แตกต่างจากรุ่นอื่นๆ คือเชื่อมโยงและเข้าถึงโลกสากล ผ่ายโซเชียล และพื้นที่ออนไลน์ต่างๆ มีความรู้รอบตัวสูง นิยมค้นคว้าและหาความรู้ด้วยตัวเองผ่านโลกออนไลน์

พฤติกรรมการเสพสื่อ: รู้จักการใช้สมาร์ทโฟนตั้งอต่จำความได้ ใช้โซเชียลในการติดตามข่าวสาร และแสดงคามคิดเห็นของตัวเองให้ทุกคนรู้

พฤติกรรมการเงิน: ซื้อสินค้าไม่ได้คิดถึงประโยชน์หรือความคุ้มค่าการใช้งาน แต่มุ่งเน้นถึงความสามารถในการขายต่อเพื่อทำกำไร เน้นสินค้าที่บ่งบอกถึงเอกลักษณ์เฉพาะตัวเอง นิยมใช้สมาร์ทโฟนทำธุรกรรมการเงินออนไลน์มากๆ เพื่อหลีกเลียงการเข้าธนาคารอย่างสิ้นเชิง

 

[ เปรียบเทียบพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ XYZ ]

 

การค้นคว้าเรื่องการตัดสินใจซื้อของออนไลน์ของแต่ละ generation

โดยอ้างอิงจาก 3 กลุ่ม generation คือ X, Y, Z ภายในเขตกรุงเทพและปริมณฑล (คาดว่ากลุ่ม Baby Bloom ในไทย ที่ปรับตัวมาใช้สื่อออนไลน์และทำธุระกรรมออนไลน์ยังมีจำนวนน้อย)

 

| การสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ในรอบ 6 เดือน |

 

การสั่งซื้อสินค้า X Y Z
ไม่ซื้อเลย 76.9 30.3 66
1-2 ครั้ง 21.7 32.2 31.2
1-2 ครั้ง 0.7 28 2.8
1-2 ครั้ง 0.7 9.8

 

| ประเภทสินค้าออนไลน์ในรอบ 6 เดือน |

 

ประเภทสินค้า X Y Z
ไม่ซื้อสินค้า 76.9 30.3 66
เสื้อผ้า 0.7 36.6 25
อิเล็กโทรนิค 9.8 7.0 1.4
เครื่องสําอาง 6.3 23.9 7.6
ของใช้มือสอง 6.3 2.1

 

| เหตุผลที่ไมสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ |

 

เหตุผล X Y Z
ไม่มีโอกาสได้เห็นสินค้าจริง 85.5 4.7 7.4
ราคาแพงกว่าซื้อช่องทางปกติ 2.7 9.3 12.6
ไม่มีสินค้าที่น่าสนใจ 7.3 14 17.9
ไม่แน่ใจในระบบการจ่ายชําระ 4.5 18.6 14.7
อื่นๆ (เหตุผลส่วนใหญ่คือไม่มีเงินซื้อ) 53.5 47.4

 

(งานวิจัยโดย ธัญนันท์ วีรภัทรรุ่งโรจน์ มหาวิทยาลัยเนชั่น)

 

การจัดกลุ่มคนเป็น generation ควรพึงระวังไม่ให้ชี้ขาดจากการพิจารณาจากยุคสมัยเพียงอย่างเดียว อาจจะขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมทางเศรฐกิจ, สังคม, วัฒนธรรม, ภูมิลำเนา และเชื้อชาติของกลุ่มคนที่ศึกษาด้วย เช่น Baby Bloomer ในอเมริกาและในไทยอาจจะไม่เหมือนกันสักทีเดียว ทั้งเรื่องพฤติกรรมทั่วไป และรูปแบบการปรับตัวให้เข้ากับยุคปัจจุบัน

 

มีกลุ่ม generation X จำนวนมากที่มีลักษณะเหมือนกับ X, Z

 

Reference

https://communityrising.kasasa.com/gen-x-gen-y-gen-z/

http://it.nation.ac.th/research/ntu/files/57011320171f.pdf

https://www.thaitradeusa.com/home/?p=21482

https://brandinside.asia/insight-internet-user-generation/